 
Soki w diecie dziecka
Soki w ogólnym przekonaniu uchodzą za zdrowe i naturalne produkty, które powinny znaleźć się w codziennym menu dziecka. Są one bogatym źródłem witamin, minerałów i błonnika. Każda troskliwa mama, włączając je do diety dziecka, nie powinna jednak zapomnieć o pewnych ograniczeniach wynikających z ich spożycia.
Zanim mama podejmie decyzję, jaki „sok” kupić swemu dziecku, warto dowiedzieć się więcej na temat soków. Sok sokowi nierówny - nie każdy produkt nazywany sokiem spełnia kryteria naturalności. Prawdziwy sok powinien być produktem w pełni naturalnym, czyli pochodzącym w 100% z warzyw i owoców. Soki dostępne w handlu mogą być słodzone, co jest oznaczone na etykiecie, stężenie cukru nie powinno przekraczać 150g/l. Warto zwrócić na to uwagę podczas zakupów. Nektar zawiera 25-50% tzw. wsadu owocowego oraz dodatki w postaci wody, cukru i niekiedy kwasu cytrynowego. Zarówno nektary, jak i soki bezpieczne dla dziecka nie powinny mieć żadnych sztucznych barwników, aromatów i środków konserwujących. Gorzej pod tym względem przedstawiają się napoje owocowe i warzywne. Mają one 20-99% wsadu owocowego lub warzywnego, większą ilość wody, cukru i mogą zawierać dodatki, jak kwas cytrynowy, aromaty i barwniki. Pamiętać należy też, że z niektórych popularnych i zdrowych owoców nie można przygotować soku, gdyż taki produkt byłby zbyt kwaśny. Na półce sklepowej nie można znaleźć prawdziwego soku z czarnej porzeczki czy aronii, a jedynie słodzone nektary.
Dlaczego picie odpowiedniej ilości soków jest tak ważne dla zdrowia dziecka? Soki są bogatym, dla większości dzieci smacznym, źródłem takich ważnych składników jak:
witamina A – zawarta zwłaszcza w sokach i nektarach marchwiowych oraz marchwiowo-owocowych,
witamina PP - znajdująca się głównie w soku pomarańczowym,
witamina C - głównym jej źródłem jest sok pomarańczowy oraz nektar z czarnej porzeczki,
witamina E – ważny naturalny przeciwutleniacz,
kwas foliowy – jeden z czynników krwiotwórczych i poprawiających funkcję układu nerwowego i chroniący przed wadami układu nerwowego u płodu,
błonnik nierozpuszczalny – poprawiający perystaltykę jelit, chroniący przed zaparciem,
pektyny – tzw. rozpuszczalna frakcja błonnika, wiążąca np. szkodliwe metale ciężkie i najprawdopodobniej chroniąca ustrój przed miażdżycą,
bioflawonoidy, które są doskonałymi przeciwutleniaczami chroniącymi komórki przed uszkodzeniem, także materiału genetycznego - zawarte w nektarach z wiśni, aronii, czarnej porzeczki, jagód,
likopen o działaniu przeciwnowotworowym - występujący w pomidorach,
potas – pierwiastek niezbędny do funkcjonowania każdej komórki, którego organizm człowieka nie potrafi w sobie zatrzymywać i musi być on stale dostarczany z zewnątrz.
Nieograniczone picie zdrowych soków nie jest jednak wbrew pozorom wcale obojętne dla zdrowia – pamiętać bowiem trzeba, że 100 ml niesłodzonego soku to ponad 40 kcal, a litr to już 400 kcal. Dzieci o tzw. słabym łaknieniu, pijąc zdrowe soki mogą nie chcieć jeść prawie nic innego poza nimi. Ponadto częste popijanie soków, po trochu, zwłaszcza przez smoczek, jest prostą drogą do próchnicy zębów. Picie soków przy normalnej i należnej dla wieku podaży kalorii może wieść prosto do otyłości. Nadmiar soków i niedobór tłuszczu w diecie (uznawanego powszechnie przez matki za szczególnie niezdrowy i zbędny), może stać się przyczyną niezwykle niepokojącego objawu, z którym matki masowo zgłaszają się do lekarzy – biegunki. Taka biegunka określana jest mianem „biegunki pędraków” i nie jest ona uznawana za chorobę, ale wynika z nieprawidłowej diety, czyli właśnie zaburzenia proporcji między sokami, owocami a tłuszczem w diecie. Zmiana tych proporcji przynosi natychmiastowe i wręcz cudowne uzdrowienie.
Z całości płynie jeden wniosek – picie soków dobrej jakości, różnorodnych i z umiarem nie powinno zaszkodzić dziecku. Nie ma powodu, aby dziecko, niezależnie od wieku, wypijało dużo więcej niż 150 ml soku dziennie, jeśli tylko ma dobrze skomponowaną dietę, szczególnie bogatą w warzywa i owoce.
Dr n med. Piotr Albrecht
Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci WUM
|
|
|
